Opracowanie: dr med. Tomasz Smiatacz
Specjalista chorób zakaźnych
Klinika Chorób Zakaźnych AM w Gdańsku


Objawy wirusowego zapalenia wątroby

Objawy chorobowe występujące w przebiegu WZW są podobne we wszystkich typach WZW niezależnie od wywołującego je wirusa. Są to:
  • żółtaczka (jako objaw) i towarzyszące jej ściemnienie moczu, rzadziej odbarwienie stolca
  • objawy rzekomogrypowe (stany podgorączkowe, bóle mięśni, stawów i kości)
  • objawy dyspeptyczne (czyli: brak apetytu, nudności, wymioty)
  • osłabienie
  • pobolewanie, rozpieranie w prawym podżebrzu wywołane powiększeniem wątroby
  • rzadziej - świąd skóry
  • bardzo rzadko - krwawienia z nosa i dziąseł, śpiączka wątrobowa
Niestety, pełnoobjawowy obraz WZW występuje jedynie u 10-15% osób zakażonych, w zależności od wieku i typu wirusa. U większości pacjentów WZW może przebiegać bez żółtaczki, błędnie budząc podejrzenie grypy, zatrucia pokarmowego, choroby wrzodowej etc. Możliwy jest również przebieg zupełnie bezobjawowy, a wtedy o przebytym zakażeniu dowiadujemy się dopiero przy okazji przypadkowych badań kontrolnych.

Różnicowanie i badania diagnostyczne

Wirusowe zapalenie wątroby należy różnicować z:
  • żółtaczką pozawątrobową ("mechaniczną"), z charakterystycznie dominującymi dolegliwościami bólowymi i świądem skóry, dodatnim objawem Chełmońskiego (jeden z objawów sprawdzanych podczas badania lekarskiego - przy delikatnym uderzeniu w okolicę wątroby pojawia się ból)
  • żółtaczką przedwątrobową (tzw. hemolityczną - jest to żółtaczka pojawiająca się na skutek rozpadu krwinek czerwonych) - zasadnicze znaczenie ma badanie morfologii i poziomu wolnej hemoglobiny we krwi obwodowej
  • toksycznymi uszkodzeniami wątroby (alkohol!, trucizny, leki)
  • krążeniowymi uszkodzeniami wątroby (np. na skutek niewydolności krążenia).
W rozpoznaniu WZW podstawowe znaczenie mają badania laboratoryjne. Istotne jest oznaczenie we krwi obwodowej poziomu poniższych enzymów:

Nazwa enzymu Skrót stosowany na wynikach laboratoryjnych Wielkość wzrostu poziomu enzymu we krwi
Aminotransferaza alaninowa AlAT ááá
Aminotransferaza asparaginowa AspAT áá
Fosfataza alkaliczna Falk norma lub á
Gamaglutamylotranspeptydaza GGTP norma

Ponadto obserwuje się wzrost poziomu bilirubiny (wolnej i związanej) i żelaza oraz spadek poziomu cholesterolu i miedzi oraz obniżanie się wskaźnika czasu protrombinowego. W moczu stwierdza się podwyższony poziom barwników żółciowych (bilirubiny i urobilinogenu).


Zobacz także:
>> Czy wirusowe zapalenie wątroby może mieć groźne skutki?