Co to są witaminy? - Podstawowe pojęcia dotyczące witamin - Zestawienie witamin - Witamina E - Jak odkryto witaminę E - Budowa chemiczna witaminy E - Gdzie występuje witamina E - Funkcje witaminy E w organizmie - Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy E - Dzienne zapotrzebowanie na witaminę E

Opracowanie: mgr inż. Krystyna Beata Radziwon

DZIENNE ZAPOTRZEBOWANIE NA WITAMINĘ E

Kobiety*19-60 lat 9-10 mg RT
    Kobiety ciężarne 12 mg RT
    Kobiety karmiące 14 mg RT
Mężczyźni 19-60 10 mg RT
Ludzie starsi powyżej 60 lat** 10 mg RT


Opracowano na podstawie: S. Ziemlański i in. Normy żywienia dotyczące witamin.

* wyższe wartości dla osób o dużej aktywności fizycznej
** wyższe wartości dla mężczyzn

RT = równoważnik a-tokoferolu

Równoważnik a-tokoferolu stosowany jest obecnie dla porównania aktywności różnych związków witaminy E. Największą aktywność spośród różnych form witaminy E wykazuje a-tokoferol = 100% bioaktywności.

1 mg RT = 1 mg alfa-tokoferolu
   = 2 mg beta-tokoferolu
   = 4 mg gamma-tokoferolu
   = 5 mg alfa-tokotrienolu
   = 25 mg beta-tokotrienolu
   = 25 mg gamma-tokotrienolu

Dawniej ilość witaminy E podawano także w jednostkach międzynarodowych j.m. = 1mg octanu a-tokoferolu. Obecnie nie są one powszechnie stosowane.

Aktywność biologiczna różnych związków zaliczanych do witaminy E:

Forma witaminy E Bioaktywność w %
Alfa-tokoferol 100%
Octan-alfa-tokoferolu 21-100%
Beta-tokoferol 50%
Gamma-tokoferol 10%
Delta-tokoferol 3%
Alfa-trienol 30%
Beta-trienol 5%


Biodostępność - wyraża stopień, w jakim dany związek jest uwalniany w przewodzie pokarmowym z połączeń występujących w żywności a następnie wchłaniany i rozprowadzany do tkanek i narządów.

Aktywność biologiczna - inaczej nazwana bioaktywnością jest pojęciem szerszym i określa stopień w jakim określony związek jest przyswajalny z pożywieniem, przekształcany w postać aktywnej witaminy i zapobiega objawom niedoboru. Na bioaktywność witamin ma wpływ wiele czynników zewnątrz- i wewnątrzustrojowych.
Do najważniejszych należą:
  • forma chemiczna
  • źródło (pożywienie, preparat farmaceutyczny) i spożyta ilość
  • obecność substancji działających antagonistycznie lub synergicznie
  • sprawność mechanizmów wchłaniania jelitowego (w przypadku witamin A,D,E i K obecność tłuszczu oraz odpowiedni poziom wydzielenia żółci i aktywności esterazy karboksylowej - enzymu rozkładającego estry tych witamin).
  • poziom białek transportujących określone formy danej witaminy
  • stan odżywiania (wielkość zapasów ustrojowych)
  • zaburzenia metaboliczne związane z różnymi chorobami
  • stosowanie niektórych leków.
>> Witamina K