Co to są witaminy? - Podstawowe pojęcia dotyczące witamin - Zestawienie witamin - Witamina C - Jak odkryto witaminę C - Budowa i właściwości witaminy C - Gdzie występuje witamina C - Funkcje witaminy C w organizmie - Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy C - Dobowe zapotrzebowanie na witaminę C

Opracowanie: mgr inż. Krystyna Beata Radziwon

GDZIE WYSTĘPUJE WITAMINA C

Głównym źródłem witaminy C są świeże oraz właściwie przetworzone owoce i warzywa. W świecie zwierzęcym znajduje się bardzo mało witaminy C. Wyjątek stanowią nadnercza, grasica, przysadka mózgowa, ciałko żółte, ciałko rzęskowe, ciecze śródoczne, tęczówka i soczewka oka. Mleko krowie zawiera jej około 2 mg%.

Wśród źródeł witaminy C na pierwszym miejscu znajdują się warzywa kapustne i owoce jagodowe (czarne porzeczki zawierają około 180 mg w 100 g), na drugim ziemniaki (14 mg witaminy w 100 g zależnie od pory roku), na trzecim żółte i zielone warzywa i owoce, na czwartym pozostała grupa warzyw i owoców (truskawki, maliny, owoce cytrusowe i południowe). Pozostałe produkty: masło, mleko krowie, mięso, produkty zbożowe zawierają niewielkie ilości witaminy C.

Uwzględniając krajowe racje pokarmowe głównym źródłem witaminy C są ziemniaki 37%, następnie owoce 31% i warzywa około 28% ogólnej zawartości tej witaminy w racji pokarmowej. Najwięcej witaminy C stwierdzono w liściach pietruszki, tzw. natce i w czerwonej papryce. Bardzo ubogim źródłem tej witaminy jest między innymi marchew i cebula.

Należy pamiętać, że w czasie przechowywania w okresie zimy ziemniaki i warzywa tracą znaczną część witaminy C.

Zawartość witaminy C w 100 g części jadalnych wybranych produktów

Nazwa produktu Witamina C (w mg)
Źródła bogate
Porzeczka czarna 183
Papryka czerwona 144
Brukselka 94
Papryka zielona 91
Kalafior 69
Szpinak 68
Truskawki 66
Poziomki 60
Kiwi 59
Cytryny 50
Pomarańcze 49
Porzeczka czerwona 46
Podstawowe źródła w naszym pożywieniu
Kapusta czerwona 54
Kapusta biała 48
Pomidory 23
Kapusta kwaszona 16
Ziemniaki wczesne 16
Ziemniaki późne 11
Źródła ubogie
Jabłka 9
Ogórki 8
Cebula 6
Gruszki 5
Śliwki 5

FUNKCJE WITAMINY C W ORGANIZMIE
  • Uczestniczy w procesach metabolicznych jako substancja przenosząca elektrony.
  • Współdziała w biosyntezie kolagenu, przyspiesza proces gojenia się ran i zrastania kości.
  • Uczestniczy w metabolizmie tłuszczów, cholesterolu i kwasów żółciowych
  • Bierze udział w biosyntezie hormonów kory nadnerczy
  • Uczestniczy w regeneracji witaminy E
  • Ułatwia przyswajanie niehemowego żelaza i uczestniczy w wytwarzaniu krwinek czerwonych.
  • Jako silny reduktor przeciwdziała procesowi utleniania wywołanemu przez wolne rodniki
  • Podnosi odporność organizmu
  • Hamuje powstawanie w żołądku rakotwórczych nitrozoamin
  • Ma właściwości bakteriostatyczne, a nawet bakteriobójcze w stosunku do niektórych drobnoustrojów chorobotwórczych
>> Skutki niedoboru i nadmiaru witaminy C