|
SCYNTYGRAFIA OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO (OUN) Badanie nazywane jest również: BADANIE IZOTOPOWE OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO Do badań izotopowych OUN zalicza się: TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY BADANIA
Badanie to ocenia strukturę, a przede wszystkim czynność układu nerwowego przy pomocy
niewielkich dawek izotopów promieniotwórczych (radioznaczników) - technetu-99m lub, rzadziej,
ksenonu-133. Rejestracji rozmieszczenia lub przepływu izotopu dokonuje się za pomocą aparatów
zwanych gammakamerami.
W statycznej scyntygrafii mózgowia radioznacznikiem jest technet-99m w postaci nadtechnecjanu, który gromadzi się w guzach mózgu i ogniskach niedokrwienia lub technet-99m połączony z kompleksem MIBI gromadzący się w guzach mózgu. W angioscyntygrafii mózgowej stosuje się technet-99m połączony z kompleksem DTPA, obrazujący przepływ krwi przez mózg. Tomograficzne badanie przepływu mózgowego wykonuje się przy pomocy technetu-99m połączonego z kompleksem HMPAO, obrazującego prawidłowy przepływ mózgowy. W ogniskach niedokrwiennych mózgu obserwuje się brak gromadzenia radioznacznika - "ognisko zimne". We wszystkich badaniach przepływu mózgowego i w statycznej scyntygrafi mózgu radioznacznik wprowadza się do krwiobiegu. W mieloscyntygrafii i cysternografii stosuje się technet-99m-DTPA podany do płynu mózgowo- rdzeniowego. Badania różnią się czasem odczytu - w mielografii, gdzie chodzi o ocenę przestrzeni płynowych kanału kręgowego, pomiar (zdjęcia) wykonuje po 4 godzinach; w cysternografii, gdzie chodzi o ocenę przestrzeni płynowych mózgu, zdjęcia rejestruje się po 6, 24 i 48 godzinach. CZEMU SŁUŻY BADANIE?
Techniki izotopowe w neurologii wykorzystywane są przy badaniu przepływu mózgowego, ocenie
struktury mózgu i patologii kanału kręgowego oraz krążenia płynu mózgowo-rdzeniowego, w
zależności od rodzaju radioznacznika i sposobu jego podawania.
Angioscyntygrafia mózgowa i tomograficzne badanie przepływu mózgowego Badania te pozwalają na ocenę przepływu krwi przez łożyska naczyniowe tętnic szyjnych, przednich i środkowych tętnic mózgu (angioscyntygrafia mózgowa) oraz przepływu przez drobne naczynia mózgu, w tym także unaczynniające ośrodki podkorowe (tomograficzne badania przepływu mózgowego). Wykazują także obecność ognisk niedokrwiennych mózgu. Badanie uzupełnia się niekiedy testami farmakologicznymi, które badają wpływ leków (acetazolamid i aminofilina) na przepływ w naczyniach mózgowych. Testy farmakologiczne oceniają reaktywność krążenia mózgowego i wykrywają ukryte upośledzenie przepływu mózgowego. Statyczna scyntygrafia mózgu Badanie to pozwala na różnicowanie guzów mózgu i ognisk niedokrwiennych, w tym na ocenę niejasnych diagnostycznie ognisk patologicznych wykrytych przy pomocy badania tomokomputerowego. Mielografia i cysternografia izotopowa Mielografia pozwala na uzyskanie obrazu kanału kręgowego (wykrycie zwężenia i przepukliny), cysternografia pozwala na ocenę krążenia płynu mózgowo-rdzeniowego. Cysternografię izotopową wykonuje się również przy podejrzeniu płynotoku (wycieku płynu mózgowo-rdzeniowego do jamy nosowej lub przewodu słuchowego). WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA Angioscyntygrafia mózgowa i tomograficzne badanie przepływu mózgowego
Mielografia i cysternografia izotopowa BADANIA POPRZEDZAJĄCE
Nie ma bezwzględnej konieczności wykonywania wcześniej innych badań. Konieczne jest
dostarczenie lekarzowi wykonującemu badanie opisów poprzednio wykonanych badań obrazowych
(tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, ultrasonografii dopplerowskiej).
SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA
Nie ma specjalnych zaleceń. Małym dzieciom podaje się środek uspokajający, według wskazań
lekarza - pediatry, celem zapewnienia nieruchomego ułożenia dziecka pod głowicą gammakamery.
U dzieci wskazane jest podanie środka uspokajającego OPIS BADANIA
W badaniach przepływu mózgowego i w statycznej scyntygrafii mózgu radioznacznik podaje się
dożylnie zwykle przez cewnik żylny (wenflon); w mielografii i cysternografii izotopowej
radioznacznik podaje się do kanału kręgowego przez nakłucie lędźwiowe lub podpotyliczne. W
zależności od rodzaju badania radioznacznik podaje się z różnym wyprzedzeniem.
Angioscyntygrafia mózgowa i tomograficzne badanie przepływu mózgowego W czasie obu badań pacjent leży na plecach. Czas trwania pomiaru w angioscyntygrafii mózgowej wynosi około 1-2 min., bezpośrednio po iniekcji; w tomograficznym badaniu przepływu mózgowego około 10-20 min., po 20 min. od podania radioznacznika. Statyczna scyntygrafia mózgu W czasie badania pacjent siedzi. Rejestrację wykonuje się w projekcjach: przedniej, tylnej i bocznych. Czas pomiaru statycznej scyntygrafii mózgowej wynosi 20 min., 3-4 godziny od podania radioznacznika. Mielografia i cysternografia izotopowa W czasie obu badań pacjent leży. Rejestrację wykonuje się w projekcji tylnej po 4, 6, 24 i 48 godzinach od podania radioznacznika. Każdy pomiar scytygraficzny w podanych czasach trwa około 20 min. Wyniki badań są przekazywane w formie opisu, niekiedy z dołączonymi wydrukami i kliszami fotograficznymi (scyntygramami). CZAS
Angioscyntygrafia mózgowa trwa około 5 minut. Tomograficzne badanie przepływu
mózgowego trwa około 30 minut. Statyczna scyntygrafia mózgu trwa około 5 godzin.
Mielografia i cysternografia izotopowa trwa około 48 godzin
INFORMACJE, KTÓRE NALEŻY ZGŁOSIĆ WYKONUJĄCEMU BADANIE
Przed badaniem JAK NALEŻY ZACHOWYWAĆ SIĘ PO BADANIU?
Nie ma specjalnych zaleceń dotyczących zachowania po badaniu przepływu mózgowego i statycznej
scyntygrafii mózgu.
W mielografii i cysternografii izotopowej po nakłuciu kanału kręgowego pacjent przez około 1 godzinę powinien leżeć na brzuchu, a następnie ułożyć się w pozycji na plecach. Nie wolno podnosić głowy! Reżim łóżkowy obowiązuje przez 24 godziny. Zaraz po badaniu należy wypłukać z organizmu resztki izotopu przez wypicie 0,5-1l płynów obojętnych (woda, herbata, soki). MOŻLIWE POWIKŁANIA PO BADANIU
Brak praktycznie powikłań. U niektórych pacjentów po mielografii i cysternografii izotopowej
(nakłuciu lędźwiowym), którzy nie przestrzegają "reżimu łóżkowego" i nie wypili dostatecznej ilości
płynów mogą wystąpić objawy zespołu popunkcyjnego. Zespół ten występuje zwykle w 3-4 dobie po
nakłuciu. Pacjent odczuwa silne bóle głowy i karku, zawroty głowy i nudności. Objawy te wyraźnie
nasilają się w pozycji stojącej lub siedzącej. Po kilku dniach zespół popunkcyjny ustępuje bez śladu.
Badanie może być powtarzane wielokrotnie. Wykonywane jest u chorych w każdym wieku. Nie może
być wykonywane u kobiet w ciąży i w okresie laktacji. Należy unikać wykonywania badania u kobiet
w II połowie cyklu miesięcznego, u których zaistniała możliwość zapłodnienia.
|
|
|