BADANIE POTENCJAŁÓW WYWOŁANYCH

TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY BADANIA
Badanie polega na działaniu określonym bodźcem na receptory narządów zmysłów i wyzwalaniu w ten sposób - w odpowiednim obszarze kory mózgowej - aktywności bioelektrycznej (potencjałów wywołanych). Potencjały wywołane mają niewielkie napięcie wynoszące od około 0,5 mV do 100 mV, lecz dzięki specjalnym wzmacniaczom prądy te mogą być rejestrowane przy pomocy elektrod umieszczonych na skórze głowy. W praktyce klinicznej najczęściej rejestrowane są prądy powstające przy pobudzeniu narządu wzroku (potencjały wzrokowe), słuchu (potencjały słuchowe), czucia (potencjały czuciowe).

CZEMU SŁUŻY BADANIE?
Badanie potencjałów wzrokowych - umożliwia ocenę funkcji drogi wzrokowej - od siatkówki do kory wzrokowej (patrz dodatkowo badanie "Badania elektrofizjologiczne w okulistyce"). Badanie potencjałów słuchowych - pozwala ocenić połączenia między uchem wewnętrznym a korą płata skroniowego.
Badanie potencjałów czuciowych - służy ocenie funkcji połączeń między zakończeniami czuciowymi w skórze a odpowiednim obszarem kory czuciowej mózgu.

WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA
  • Podejrzenie uszkodzenia drogi wzrokowej, słuchowej lub czuciowej.
  • Podejrzenie chorób demielinizacyjnych (np. stwardnienie rozsiane).
  • Podejrzenie uszkodzenia pnia mózgu.

    Badanie jest wykonywane na zlecenie lekarza

    BADANIA POPRZEDZAJĄCE
    Przed badaniem potencjałów słuchowych wskazane jest badanie laryngologiczne, a przed badaniem potencjałów wzrokowych ocena okulistyczna.

    SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA
    Przed badaniem należy umyć głowę. Nie stosować lakierów i żeli do układania włosów.

    Badanie wykonuje się w znieczuleniu miejscowym.

    OPIS BADANIA
    Do rejestracji potencjałów wywołanych używane są elektrody powierzchniowe, które umieszczone są w określonych miejscach skóry na głowie. Przed przyklejeniem elektrody skórę należy odtłuścić, a dla zmniejszenia oporności przetrzeć pastą oczyszczającą. Badanie poszczególnych potencjałów odbywa się według standardowych schematów. Elektrody rejestrujące poszczególne potencjały są przyklejone do skóry odpowiednim obszarze głowy.

    Badanie potencjałów wzrokowych
     
    Pacjent siedzi około 1,5 m przed monitorem telewizyjnym. Badanie prowadzi się dla każdego oka oddzielnie. Bodźcem pobudzającym są błyski ekranu oraz wzorzec zmieniającej się szachownicy (Ryc.6-6). Bodziec powtarzany jest dla każdego oka 200 razy.
    Ryc.6-6 Rozmieszczenie elektrod w trakcie badania wzrokowych potencjałów wywołanych (E-ekran monitora TV)

    Badanie potencjałów słuchowych
     
    W trakcie badania pacjent leży. Bodźce słuchowe przekazywane są przez słuchawkę do każdego z ucha osobno (Ryc.6-7). Natężenie dźwięku dobiera się dla każdego ucha indywidualnie i powinno ono przekraczać o 60 dB (decybeli) próg słyszalności. Bodziec dźwiękowy powtarzany jest 3000 razy.
    Ryc.6-7 Rozmieszczenie elektrod w trakcie badania słuchowych potencjałów wywołanych

    Badanie potencjałów czuciowych
     
    W trakcie badania pacjent leży. Elektroda drażniąca umieszczona jest na kończynie górnej lub dolnej, nad wybranym do badania nerwem (Ryc.6-8). Natężenie bodźca pobudzającego powinno przekraczać 1,5 razy próg pobudliwości. Bodziec drażniący powinien być powtórzony 1000 razy.
    Ryc.6-8 Rozmieszczenie elektrod w trakcie badania słuchowych potencjałów wywołanych

    Wynik badania przekazywany jest w formie opisu niekiedy z dołączonym wykresem (zapisem czynności elektrycznej mózgu).

    CZAS
    Badanie trwa kilkanaście minut

    INFORMACJE, KTÓRE NALEŻY ZGŁOSIĆ WYKONUJĄCEMU BADANIE
    Przed badaniem
  • Aktualnie przyjmowane leki. W czasie badania
  • Wszelkie nagłe dolegliwości (np. ból, zawroty, senność).

    JAK NALEŻY ZACHOWYWAĆ SIĘ PO BADANIU?
    Nie ma specjalnych zaleceń.

    MOŻLIWE POWIKŁANIA PO BADANIU
    Brak powikłań. Badanie może być powtarzane wielokrotnie. Wykonywane jest u pacjentów w każdym wieku, a także u kobiet ciężarnych.

    <<< Powrót Opracowano na podstawie:
    dr n. med. Walenty Nyka
    Badanie potencjałów wywołanych
    "Encyklopedia Badań Medycznych"
    Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996