Strona główna Encyklopedii Zdrowia
anatomia i fizjologiachoroby i objawy chorobowebadania


OKREŚLENIE WIELKOŚCI FILTRACJI NERKOWEJ

Badanie nazywane jest również: BADANIE KLIRENSOWE
Nazwa zwyczajowa: Klirens


TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY BADANIA
Określanie wielkości filtracji kłębkowej oparte jest na badaniu tzw. współczynnika oczyszczania organizmu z substancji, która ulega przefiltrowaniu w kłębkach nerkowych, natomiast nie podlega wchłanianiu zwrotnemu w cewkach nerkowych. Do takich związków, które muszą być w tym celu wprowadzane sztucznie do układu naczyniowego człowieka, należy wielocukier - inulina. Istnieje natomiast substancja własna, wytwarzana w organizmie, która podlega podobnym prawom, a jest nią kreatynina. Dla celów praktycznych zwykle wykonuje się badanie wielkości filtracji kłębkowej poprzez określenie współczynnika oczyszczania (tzw. klirensu, z angielskiego clearance) endogennej kreatyniny. Zatem klirens jest tą hipotetyczną objętością osocza, która zostaje całkowicie "oczyszczona" z danego składnika (np. kreatyniny), wskutek wydalania go do moczu, w jednostce czasu.

CZEMU SŁUŻY BADANIE?
Badanie służy określeniu podstawowej czynności nerek, jaką stanowi filtracja kłębkowa. Powtarzając badanie co pewien czas, uzyskuje się w ten sposób informacje o dynamice postępu niewydolności nerek. Określenie filtracji kłębkowej może także służyć badaniu wpływu stosowanych metod terapeutycznych lub leków na funkcję nerek. Należy zaznaczyć, że zmniejszenie tego parametru jest jedną z pierwszych wskazówek ukazujących upośledzenie funkcji nerek.

WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA
  • Konieczność określenia czynności filtracyjnej nerek.
  • Stosowanie lub konieczność zastosowania leków, których dawkę należy dostosowywać do wielkości filtracji kłębkowej.
  • Stany prowadzące do przewlekłej niewydolności nerek.

    Badanie jest wykonywane na zlecenie lekarza

    SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA
    Nie ma specjalnych zaleceń. Należy jednak pamiętać by w ciągu doby w której będzie wykonywana zbiórka moczu nie przeprowadzać innych badań które mogłyby wpływać na wyniki prowadzonej oceny filtracji kłębkowej (np. urografii). U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek należy ewentualnie badanie filtracji kłębkowej poprzedzić określeniem stężenia kreatyniny w surowicy.

    BADANIA POPRZEDZAJĄCE
    Nie ma bezwzględnej konieczności wykonywania wcześniej innych badań. Zwykle zlecenie badania jest konsekwencją szczegółowych badań lekarskich.

    OPIS BADANIA
    Badanie polega na zbieraniu moczu powstającego w ciągu 24 godzin (zwykle od 7oo do 8oo dnia następnego) oraz pobraniu krwi najczęściej zaraz przed/po zakończeniu tej zbiórki (patrz "Zbiórka dobowa moczu" w "Badanie moczu" w rozdziale "Badania laboratoryjne"). Zarówno w surowicy, jak też w moczu oznacza się stężenie kreatyniny i przy pomocy odpowiednich wzorów oblicza się współczynnik oczyszczenia dla kreatyniny (klirens kreatyniny), który w bardzo dużym przybliżeniu określa wielkość filtracji kłębkowej. Należy zwrócić uwagę na dokładne zebranie wszystkich porcji moczu w ciągu doby oraz na to, by ilość przyjmowanych w tym czasie płynów nie odbiegała od zwykle spożywanych. Wynik badania przekazywany jest w formie opisu (najczęściej wykazu wartości liczbowej badanego parametru).

    CZAS
    Badanie trwa 24 godziny, ale nie ogranicza w zasadniczy sposób możliwości wykonywania codziennych czynności

    INFORMACJE, KTÓRE NALEŻY ZGŁOSIĆ WYKONUJĄCEMU BADANIE
    Przed badaniem
  • Występowanie okoliczności uniemożliwiających dokładne wykonanie zbiórki dobowej moczu (np. biegunka).
  • Aktualnie przyjmowane leki.
  • Skłonność do krwawień (skaza krwotoczna).
    W czasie badania
  • Wystąpienie okoliczności uniemożliwiających dokładne wykonanie zbiórki dobowej moczu lub przyjęcia zwykłej ilości płynów (np. wymioty).

  • JAK NALEŻY ZACHOWYWAĆ SIĘ PO BADANIU?
    Nie ma specjalnych zaleceń.

    MOŻLIWE POWIKŁANIA PO BADANIU
    Brak powikłań. Badanie może być powtarzane wielokrotnie. Wykonywane jest u pacjentów w każdym wieku, a także u kobiet ciężarnych.

    <<< Powrót Opracowano na podstawie:
    prof. dr hab. med. Bolesław Rutkowski
    Określenie wielkości filtracji nerkowej
    "Encyklopedia Badań Medycznych"
    Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996

  •  
     

    Strona główna | Anatomia | Choroby i objawy | Badania | Co nowego
    Prasa | Internet | Książki | Wiadomości | Biuletyn NaZdroWie
    Z Aptek | Forum | Czat | Szukaj | Mapa serwisu | O serwisie