|
WYBRANE POJĘCIA ZE STOMATOLOGII
Stomatologia Stomatologia (z greckiego stoma = usta) zajmuje się rozpoznawaniem i leczeniem schorzeń jamy ustnej: tkanek twardych (szczęka, żuchwa) i tkanek miękkich. Ortodoncja Ortodoncja - dział stomatologii zajmujący się leczeniem wad zgryzu, najczęściej za pomocą specjalnych aparatów ortodontycznych stałych lub ruchomych. Protetyka Protetyka - dział stomatologii zajmujący się uzupełnianiem braków w uzębieniu. Parodontologia Parodontologia - dział stomatologii zajmujący się leczeniem chorób dziąseł, błony śluzowej podniebienia, policzków i języka. Chirurgia stomatologiczna Chirurgia stomatologiczna - zajmuje się głównie drobnymi zabiegami operacyjnymi w obrębie wyrostka zębodołowego i tkanek miękkich jamy ustnej. Są to zabiegi, które mogą być wykonywane w warunkach ambulatoryjnych. Chirurgia szczękowa Chirurgia szczękowa - zajmuje się leczeniem chorób szczęki i żuchwy, tkanek miękkich okołoszczękowych, gruczołów ślinowych oraz stawu skroniowo-żuchwowego. W zakresie chirurgii szczękowej prowadzi się leczenie złamań szczęki i żuchwy oraz leczenie wad rozwojowych twarzy. Leczenie przebiega głównie w warunkach szpitalnych. Stomatologia zachowawcza Stomatologia zachowawcza - zajmuje się leczeniem zachowawczym zębów (bez usuwania i bez przemieszczania zębów). Pedodoncja (stomatologia dziecięca) Pedodoncja (stomatologia dziecięca) - zajmuje się leczeniem zębów i schorzeń jamy ustnej u dzieci. Jama ustna Jama ustna jest pierwszym odcinkiem układu pokarmowego (Ryc.12-1). Jest ograniczona z przodu przez wargi (górna i dolna), bocznie przez policzki, od góry przez górny przedsionek jamy ustnej i podniebienie twarde, od dołu przez przedsionek dolny i dno jamy ustnej. Z tyłu ograniczona jest przez migdałki podniebienne. Do kości części twarzowej głowy, w tym do narządu żucia, należą dwie największe kości: parzysta - szczęka i nieparzysta - żuchwa. Żuchwa jest jedyną kością w ustroju ludzkim, której ruchy odbywają się dzięki równocześnie działającym symetrycznym stawom.
Zęby Zęby służą do pobierania kęsów pokarmowych i żucia pokarmów, są również organem chwytnym oraz biorą czynny udział w budowie twarzy i procesie mówienia. Korona zęba pokryta jest szkliwem, a korzeń cementem. Wewnątrz zęba mieści się jama zęba, która wypełniona jest miazgą, zbudowaną z naczyń krwionośnych i nerwów. Część jamy znajdująca się w koronie nosi nazwę komory zęba, a w korzeniu - kanału zęba. U człowieka występują dwa rodzaje uzębienia:
Wyrostek zębodołowy Wyrostek zębodołowy jest to wyrostek kości szczęki lub żuchwy o kształcie podkowy, w którym umieszczone są poszczególne zęby. Staw skroniowo-żuchwowy Staw skroniowo-żuchwowy jest to staw łączący żuchwę z czaszką. Bierze czynny udział w procesie mówienia, przyjmowania i żucia pokarmów itp. Przyzębie Przyzębie jest to aparat utrzymujący ząb. Utworzony jest z tkanek stykających się w obrębie jego szyjki: dziąsła, ozębnej, okostnej, kości wyrostka zębodołowego i cementu korzeniowego (mimo że jest on właściwie tkanką zęba). Przyzębie w wieku starczym charakteryzuje się poziomym i regularnym zanikiem wyrostków zębodołowych i rozchwianiem obnażonych zębów. Choroby przyzębia należą do najbardziej rozpowszechnionych chorób u ludzi i powodują znaczną utratę zębów. Najczęstsza choroba przyzębia to zapalenie przyzębia. Czynnikami wywołującymi zapalenie przyzębia są:
Kieszonka dziąsłowa jest to szczelina dziąsłowa między szkliwem i cementem a wewnętrznym nabłonkiem dziąsła. Dno fizjologicznej kieszonki dziąsłowej stanowi tzw. przyczep nabłonkowy - jest to połączenie między zębem a dziąsłem w okolicy szyjki zęba. Patologiczna kieszonka przyzębna Patologiczna kieszonka przyzębna powstaje w chorobach przyzębia, na skutek przesuwania się przyczepu nabłonkowego w stronę wierzchołka korzenia danego zęba w wyniku działania bakteryjnej płytki nazębnej. W okresach zaostrzeń zapalenia przyzębia w kieszonkach tych stwierdza się występowanie wydzieliny, często ropnej. Choroby jamy ustnej Najczęstszym objawem, ktory powoduje zgłoszenie się pacjenta do stomatologa jest ból. Dolegliwość bólowa w obrębie jamy ustnej i twarzy może być spowodowana:
|
|
|