|
PRÓBY RUMIENIOWE Badanie nazywane jest również: PRÓBY ŚWIETLNE W skład prób rumieniowych wchodzą:
Próby rumieniowe polegają na ocenie powstających zmian rumieniowych na skórze (zwykle pleców) pod wpływem kontrolowanych dawek promieniowania słonecznego lub poszczególnych pasm widma tego promieniowania. Do badania używa się najbardziej czynne biologicznie pasma widma promieniowania słonecznego, tj. promieniowanie ultrafioletowe: ultrafiolet B (UVB) - promienie o długości fali 290-320 nm, które posiadają własności rumieniotwórcze, ultrafiolet A (UVA) - promienie o długości 320-400 nm, które z kolei posiadają właściwości wywoływania bezpośredniego i nietrwałego przebarwienia. Może być też użyte promieniowanie widzialne. W próbach fototoksycznych ocenia się zmiany skórne o typie rumieniowym pod wpływem promieniowania UVA po zadziałaniu dodatkowo na skórę substancji fototoksycznych (środków naturalnych - wyciągów z roślin i środków syntetycznych zwanych psoralenami). W próbach fotoalergicznych ocenia się zmiany na skórze o typie wyprysku pod wpływem promieniowania ultrafioletowego lub światła widzialnego po zadziałaniu na skórę dodatkowo alergenów. CZEMU SŁUŻY BADANIE? Próby rumieniowe służą do badania osobistej wrażliwości (skóry) na poszczególne długości promieniowania słonecznego: UVA, UVB, promieniowanie widzialne. Próby fototoksyczne służą do oceny nadmiernej wrażliwości skóry na UVA w obecności chemicznych środków fototoksycznych, natomiast próby fotoalergiczne służą do stwierdzenia powstawania skórnych odczynów alergicznych na niektóre substancje jedynie pod wpływem promieniowania ultrafioletowego lub widzialnego. WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA Próby rumieniowe
na światło i nie wymagają prób rumieniowych, chyba że przed rozpoczęciem leczenia promieniowaniem ultrafioletowym metodą PUVA. Próby fototoksyczne
BADANIA POPRZEDZAJĄCE Nie ma bezwzględnej konieczności wykonywania wcześniej innych badań przed próbami rumieniowymi i fototoksycznymi. Próby fotoalergiczne powinny być poprzedzone próbami płatkowymi (patrz: "Alergenowe testy skórne" w rozdziale "Badania w alergologii"). SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA Nie ma specjalnych zaleceń. OPIS BADANIA Próby rumieniowe wykonuje się przy użyciu specjalnej lampy imitującej promieniowanie słoneczne lub z podziałem na emitowane promieniowanie UVB, UVA i promienie widzialne. Próby rumieniowe W obrębie pleców naświetla się 8 pól skóry wielkości około 1,5 cm2 lampą emitującą promienie UVB w dawkach wzrastających od 0,02 do 0,16 J/cm2 (Ryc.10-4).
W badaniu bierze się pod uwagę okres trwania nadmiernej reakcji rumieniowej oraz wystąpienie i czas trwania odczynu izomorficznego tzn. imitującego zmianę chorobową. Odczyn na promieniowanie UVA bada się stosując na 5 pól skóry dawkę 2 - 10 J/cm2. Odczytu dokonuje się po upływie od kilku do 24 godzin. W przypadku prawidłowej minimalnej dawki rumieniowej można sprawdzić, czy istnieje zjawisko fotonasilenia. Polega ono na wzmacnianiu reakcji na promieniowanie ultrafioletowe UVA i UVB, jeśli naświetlanie UVB stosuje się przed lub po naświetlaniu UVA. Próby fototoksyczne Próby te wykonuje się smarując skórę na powierzchni około 1,5 cm2 czynnikami podejrzanymi o działanie fototoksyczne i naświetlając te miejsca promieniami UVA w dawce 2 J/cm2 (Ryc. 10-5).
Próby fotoalergiczne Próby te polegają na założeniu testów naskórkowych, w dwóch rzędach na 24 godziny, czyli specjalnych płatków z naniesionymi alergenami (patrz dodatkowo: "Alergiczne testy skórne"). Następnego dnia, każde miejsce po zdjęciu prób naświetla się na nieco szerszej powierzchni niż skóra przykryta uprzednio płatkiem (około 1,5 cm2); jeden rząd naświetlany jest dawką MED promieni UVB, a drugi rząd promieniami UVA w dawce 2 J/cm2 (Ryc.10-6).
Wyniki badań przekazywane są w formie opisu. Badanie trwa 5 - 7 dni. W tym czasie należy zgłaszać sięna wizyty kontrolne w wyznaczonych porach INFORMACJE, KTÓRE NALEŻY ZGŁOSIĆ WYKONUJĄCEMU BADANIE Przed badaniem W czasie badania JAK NALEŻY ZACHOWYWAĆ SIĘ PO BADANIU? Nie ma specjalnych zaleceń. MOŻLIWE POWIKŁANIA PO BADANIU Brak praktycznie powikłań. Wyjątkowo może wystąpić przejściowe zaostrzenie choroby lub wystąpienie zmian chorobowych w miejscach naświetlanych na plecach. Badanie może być powtarzane wielokrotnie i wykonywane u pacjentów w każdym wieku. Prób fototoksycznych i fotoalergicznych nie wykonuje się u kobiet ciężarnych.
|
|
|