BADANIE OSTROŚCI WZROKU
Badanie nazywane jest również: VISUS

TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY BADANIA
Badanie ostrości wzroku polega na odczytywaniu różnej wielkości liter z określonej odległości. Ostrość wzroku jest to zdolność rozróżniania dwóch punktów leżących blisko siebie. Do badania ostrości wzroku służą tablice Snellena do dali i do bliży. Są one tak skonstruowane, że na białym matowym tle znajdują się czarne, matowe znaki (optotypy) - litery, cyfry, pierścienie, haki, obrazki dla dzieci itp. - stopniowo zmniejszające się ku dołowi (Ryc.7-6, 7-7, 7-8).

Ryc.7-6 Tablice Snellena dla dorosłych
 

Ryc.7-7 Tablice Snellena dla dzieci
 

Ryc.7-8 Tablice Snellena dla
analfabetów lub dzieci

Znaki te mają określoną grubość i oddzielone są przerwami o tej samej grubości. Przy każdym szeregu znaków jednakowej wielkości zaznaczona jest odległość w metrach (D), z jakiej oko zdrowe widzi cały znak pod kątem 5 min., a jego szczegóły pod kątem 1 min. Siłę ostrości wzroku osoby badanej wyraża się stosunkiem odległości z jakiej badany znajduje się od tablicy (d), do odległości, z jakiej ten znak widzi oko zdrowe. Jeśli więc badany, w odległości 5 m odczyta najniższy rząd oznaczony D = 5, to ostrość wzroku wyniesie 5/5 (pełna ostrość wzroku), a jeśli np. odczyta najgrubszą literę oznaczoną D = 50, to ostrość wzroku równa się 5/50. Można to przedstawić ułamkiem dziesiętnym 5/5 = 1,0 a 5/50 = 0,1. Prawidłową ostrość wzroku zapisuje się: ostrość wzroku oka prawego - visus oculi dextri (V.o.d.) = 1,0 lub lewego - visus oculi sinistri (V.o.s.) = 1,0, obu oczu - visus oculi utriusque (V.o.u.) = 1,0.

CZEMU SŁUŻY BADANIE?
Badanie pomaga określić stopień uszkodzenia wzroku, a obniżenie ostrości wzroku jest sygnałem do szukania jego przyczyny chorobowej.

WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA
  • Rutynowe badanie okulistyczne, wykonywane przy prawie każdej wizycie u okulisty.

    Badanie może być wykonywane bez zlecenia lekarza

    SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA
    Nie ma specjalnych zaleceń. Nie ma bezwzględnej konieczności wykonywania wcześniej innych badań.

    OPIS BADANIA
    Badanie ostrości wzroku do dali przeprowadza się dla każdego oka osobno, przy starannym zasłonięciu oka drugiego. Pacjent siada przodem do tablicy Snellena w określonej odległości, zależnej od konstrukcji tablicy, zazwyczaj 5 m. Badany czyta kolejno litery z tablicy, zaczynając od góry, od największych znaków. Jeśli pacjent nie odczyta największej litery, zbliża się tablicę do pacjenta lub poleca się liczyć palce lekarza z różnej odległości i zapisuje się: liczy palce z odległości 1 m (lub 1/50), z 2 m 2/50) itd. W końcu, jeśli pacjent nie jest w stanie policzyć palców przed okiem, bada się poczucie światła i jego lokalizację. Badanie to przeprowadza się w ciemnym pomieszczeniu, rzutując wiązkę światła na siatkówkę, najpierw oświetlając oko na wprost, a następnie od strony nosa, góry, dołu i skroni. Zapisuje się to przykładowo: V.o.d. = poczucie światła i lokalizacja prawidłowa lub V.o.s. = poczucie światła prawidłowe, brak loklizacji od nosa. Brak poczucia światła nazywamy ślepotą - V.o.d = 0.
    Podobnie przeprowadza się badanie ostrości wzroku do bliży. Polega ono na czytaniu z odległości 30 cm każdym okiem osobno standaryzowanego tekstu z tablic Snellena do bliży. Zasada budowy tablicy jest taka sama jak do dali, ale tekst ułożony jest od najdrobniejszych do największych liter. Zapis ostrości wzroku jest podobny: odczyt najdrobniejszego druku to pełna ostrość wzroku do bliży - Sn.o.d. = 0,5, odczyt największego druku - Sn.o.d. = 3,0. U dzieci ostrość wzroku zależy od wieku i inteligencji. Do 6 roku życia stwierdza się trudności w tzw. rozdzielaniu znaków. Z tych też powodów przeciętnie inteligentne 2-3 letnie dzieci mają ostrość wzroku 0,5; 4-6 letnie około 0,8. Pełnej ostości wzroku należy spodziewać się po 6 roku życia.
    W każdym przypadku stwierdzenia nieprawidłowej ostrości wzroku, należy przeprowadzić dokładne badania wyjaśniające przyczynę (wada refrakcji, choroby gałki ocznej lub choroby centralnego układu nerwowego).

    Wynik badania przekazywany jest w formie opisu z podaniem wartości liczbowych.

    CZAS
    Badanie trwa od kilku do kilkunastu minut

    INFORMACJE, KTÓRE NALEŻY ZGŁOSIĆ WYKONUJĄCEMU BADANIE
    W czasie badania
  • Należy podać, czy np. nie "wypada" część liter z wyrazu, tworząc puste miejsca lub sprawiając wrażenie przesłoniętych jakąś przeszkodą. Należy także powiedzieć, czy litery stoją równo, nie pochylają się lub czy nie tworzą tzw. odbicia.

  • JAK NALEŻY ZACHOWYWAĆ SIĘ PO BADANIU?
    Nie ma specjalnych zaleceń.

    MOŻLIWE POWIKŁANIA PO BADANIU
    Brak powikłań. Badanie może być powtarzane wielokrotnie. Wykonywane jest u pacjentów dorosłych, u dzieci w zależności od ich inteligencji (zwykle powyżej 2 roku życia), a także u kobiet ciężarnych.

    <<< Powrót Opracowano na podstawie:
    dr n. med. Urszula Kozak-Tuleta
    Badanie ostrości wzroku
    "Encyklopedia Badań Medycznych"
    Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996