Prawidłowe żywienie dziecka w I roku życia - Rozwój psychomotoryczny dziecka - Najczęstsze choroby zakaźne wieku dziecięcego - Szczepienia ochronne dzieci


Opracowanie: prof. dr hab. med. Maria Korzon
Klinika Pediatrii, Gastroenterologii i Onkologii Dziecięcej
Instytutu Pediatrii AM w Gdańsku

PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE DZIECKA W PIERWSZYM ROKU ŻYCIA


Prawidłowe żywienie jest podstawowym czynnikiem warunkującym zachowanie fizjologicznego rozwoju i zdrowia dziecka.
  • Żywienie dziecka to nie tylko konieczność dostarczenia prawidłowej ilości substancji budulcowych i energetycznych, ale również dostosowanie rodzaju pożywienia do dojrzałości organizmu dziecka.
  • Najwyższą ilość energii, konieczną do wzrastania musimy dostarczyć dziecku w pierwszych dwóch miesiącach życia.
  • Naturalnym źródłem pożywienia jest mleko matki. Jest ono jedynym pokarmem swoistym gatunkowo zaopatrującym niemowlę we wszystkie potrzebne składniki w pierwszych 4-6 miesiącach życia.

Zalety karmienia piersią:
  • optymalny skład niezbędny do rozwoju dziecka,
  • dodatni wpływ na odporność organizmu dziecka,
  • jałowość, świeżość i dostępność w każdej sytuacji,
  • karmienie piersią rodzi głęboką więź między matką i dzieckiem co ma wpływ na jego dalszy rozwój.
Wczesne karmienie dziecka - już w pierwszych dniach po urodzeniu - jest bardzo istotne. Gruczoł piersiowy wydala w tym czasie siarę zawierającą znacznie więcej białka, którego połowę stanowią immunoglobuliny mające ogromne znaczenie dla późniejszej odporności dziecka. Późniejszy skład mleka matki, zależny jest od diety oraz stanu jej odżywienia.
Matka karmiąca swoje dziecko nie powinna spożywać alkoholu, kawy, ostrych przypraw ani palić papierosów. Nie powinna również przyjmować leków. W przypadku tej konieczności należy się skonsultować z lekarzem. Poza tym dieta kobiety karmiącej powinna być normalna. U niektórych niemowląt może wystąpić uczulenie na białko krowie i wówczas matka powinna ograniczyć spożywanie mleka, jego przetworów i wołowiny. Małe dziecko powinno być karmione piersią "na każde żądanie" tzn. wtedy, kiedy sygnalizuje głód płaczem lub niepokojem. Karmić należy jednorazowo nie dłużej niż 30 minut. Jeżeli dziecko przybiera na wadze około 130-220g tygodniowo, oznacza to, że ilość pokarmu jest wystarczająca.
  • W 5-6 miesiącu życia konieczne jest wprowadzenie posiłków bezmlecznych. Może to być zupa jarzynowa oraz kleik ryżowy z jabłkiem.
  • W 6-tym miesiącu życia podajemy dziecku gotowane mięso (kurze, indycze) w postaci przetartej zupy. Podajemy również soki owocowe i warzywa. Nie są zalecane soki cytrusowe ze względu na swoje właściwości alergiczne.
Te nowe pokarmy podajemy dziecku łyżeczką, nie przez smoczek, ponieważ może to zniechęcić niemowlę do ssania piersi.
W zasadzie w pierwszych miesiącach życia dziecka pokarm matki zaspakaja wszystkie jej potrzeby, jednak w niektórych przypadkach możemy dziecko do poić herbatką z rumianku - zwłaszcza w gorącej porze roku.
  • Gdy ilość pokarmu zmniejsza się i jest niedostateczna, należy dokarmić dziecko odpowiednim dla jego wieku mlekiem modyfikowanym.
  • Do 9-go miesiąca nie należy wprowadzać przetworów mącznych i kasz zwierających gluten (kasza manna).
  • Od 3-go tygodnia życia dziecka karmionemu piersią należy podawać Vit. D3 (1-2 krople).
  • Odstawiać od piersi należy stopniowo, wprowadzając mleko modyfikowane - nie wcześniej niż od 10 m-ca życia.
  • Istnieją okoliczności, w których karmienie piersią jest przeciwwskazane (bardzo nieliczne) - ustala je lekarz prowadzący.

Żywienie sztuczne niemowląt

W tym sposobie żywienia mleko matki jest zastąpione mlekiem krowim.
  • Nie używa się już mieszanek opartych na mleku krowim rozcieńczonym. Dla zapobiegania ujemnym skutkom karmienia mlekiem, używa się obecnie szeroko dostępnych mieszanek z mleka modyfikowanego, których skład jest w mniejszym lub większym stopniu upodobniony do mleka kobiecego.
  • Istnieją dwa rodzaje mleka modyfikowanego: przystosowane składem dla dzieci w pierwszych dniach i tygodniach życia niemowlęcia (mleko początkowe) oraz mleko przeznaczone dla niemowląt po 4-tym miesiącu życia (mleko następne) (Bebiko, Laktowit, Bebilon Aptamil, Humana, Nan i inne).
  • Mieszanki mleczne zawierają mleko modyfikowane oraz dodatek kleiku ryżowego lub gryczanego (Bebiko 2R, Bebiko 2GR, Laktowit 2R/2GR i inne).
  • Dziecku karmionemu sztucznie mlekiem modyfikowanym podajemy w 4-tym miesiącu życia soki owocowe (z jabłek, marchwi).
  • W 5-tym miesiącu wprowadza się mieszanki mleczne z dodatkiem ryżu, kaszy gryczanej lub kukurydzy (bez glutenu) oraz zupę jarzynową.
  • W 6-tym miesiącu dodajemy do zupy przetarte mięso (indyk, kurczak).
  • Pieczywo (żytnie, pszenne) - zawierające gluten wprowadzamy w 10 miesiącu.
  • Do końca 1 roku życia dziecko powinno otrzymywać mleko modyfikowane.

  • Nie jest zalecane karmienie niemowląt i małych dzieci mlekiem krowim tzw. "prosto od krowy". Starszym dzieciom możemy podawać mleko pasteryzowane pakowane w kartonie.
  • Woda używana do uzupełnienia proszku mlecznego powinna być bardzo dobrej jakości. Powinna być pozbawiona bakterii chorobotwórczych, szkodliwych azotów i azotynów oraz nadmiaru soli mineralnych. U najmniejszych dzieci, jeśli muszą być karmione sztucznie, najlepiej używać wody butelkowanej przeznaczonej dla niemowląt.
>> Rozwój psychomotoryczny dziecka