  |
    |
  |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Co to jest otyłość -
Typy otyłości -
Przyczyny otyłości -
Choroby związane z otyłością -
Korzyści wynikające z utraty masy ciała - Tłuszcz w diecie - Sposoby leczenia otyłości - Kluby puszystych - Czy wiesz, że? - Jadłowstręt psychiczny i bulimia - Zagadnienie otyłości w Internecie - Najczęstsze pytania i odpowiedzi- Zapytaj lekarza Opracowanie: dr med. Grzegorz Kuchta Gdańsk, 11.04.2001Choroby wewnętrzne Akademia Medyczna w Gdańsku OTYŁOŚĆ - NAJCZĘSTSZE PYTANIA I ODPOWIEDZI
W krajach rozwiniętych otyłość występuje bardzo często. Stwierdza się, że nadwaga i otyłość dotyczą ponad 50% tych populacji. W naszym kraju wykazano, że na nadwagę (BMI od 25 do 30 kg/m2) cierpi ok. 50% mężczyzn i 38% kobiet a na otyłość (BMI > 30 kg/m2) 20% mężczyzn i 30% kobiet. Otyłość może być chorobą dziedziczną lub nabytą w wyniku błędnych nawyków żywieniowych i niewłaściwego stylu życia czy w przebiegu różnych schorzeń. Otoczenie, środowisko ma ogromny wpływ na nawyki i postawę, które są nabywane w trakcie jedzenia. Osoby z dziedzicznymi tendencjami do nadwagi a także otyłości, którzy spowodują zmianę swoich starych i głęboko zakorzenionych nawyków i wzorców życia mogą odzyskać utracone zdrowie i lepszy komfort życia w każdym jego aspekcie. Zależy to od wielu czynników, wśród których wymienia się spożywanie nadmiernych ilości pożywienia i niewłaściwy jej wybór, czynniki genetyczne, płeć, wiek, małą aktywność fizyczną. Ponadto otyłość dotyczy często osób o niskich dochodach, słabo wykształconych, zamieszkujących raczej regiony wiejskie niż miejskie. Wykazano również, że gdy zaczynamy spożywać żywność zawierającą znaczny odsetek związków wysokokalorycznych, jak tłuszcze i węglowodany oraz gdy prowadzimy siedzący tryb życia to stajemy się coraz bardziej zagrożeni wystąpieniem otyłości i związanych z nią powikłań. Jak już wcześniej wspomniałem najczęstszą przyczyną otyłości są niewłaściwe nawyki żywieniowe i często brak aktywności fizycznej. Rzadszą przyczyną są zaburzenia metaboliczne włącznie z endokrynologicznymi. Nie należy ważyć się codziennie, co jest niestety bardzo często stosowaną praktyką, szczególnie przez kobiety. Waga może różnić się z wielu powodów, nawet w ciągu dwóch dni. Zaleca się aby tylko jeden raz w tygodniu sprawdzać wagę ciała. Ważyć należy się zawsze w tym samym czasie (o tej samej porze dnia), ponieważ waga może różnić się zależnie od tego czy jesteśmy przed posiłkiem czy po lub przed czy po kąpieli. Również należy zwrócić uwagę na sposób ubrania. W związku z tym, że otyłość jako choroba często powoduje występowanie i współistnienie innych schorzeń, tylko lekarz znający historię choroby oraz znający pacjenta może decydować o najlepszym sposobie postępowania. Jednakże są pewne zasady, które można i powinno się stosować tak w trakcie leczenia nadwagi czy otyłości, ale również w przypadku, gdy musimy zadbać o utrzymanie należnej wagi. Najważniejszą zmianą jaką musimy utrwalić w trakcie leczenia otyłości to zmiana nawyków żywienia i stylu życia. Dlatego też należy koniecznie zmniejszyć spożycie tłuszczów, szczególnie zwierzęcych, jak również węglowodanów, cukrów czy mąki. Natomiast należy w naszym nowym sposobie żywienia położyć większy nacisk na takie składniki jak owoce, warzywa i zboża, ponieważ w tych produktach znajduje się bardzo dużo składników odżywczych takich jak: witaminamy, białko, makro- i mikroelementamy i błonnik, które są potrzebne do prawidłowego funkcjonowania układu trawienia i całego metabolizmu. Następnym elementem o którym nie wolno zapominać jest ruch. Należy pamiętać, że tylko regularne uprawianie sportu będzie oddziaływało na nasz organizm leczniczo i profilaktycznie. Otyłość jest ważnym i niezależnym czynnikiem ryzyka chorób układu krążenia w tym: nadciśnienia tętniczego oraz hiperlipidemii, cukrzycy, zmian zwyrodnieniowych stawów czy podagry. Coraz częściej mówi się o częstszym zapadaniu na nowotwory. Dotyczy to także zaburzeń w psychice osób otyłych szczególnie jeżeli chodzi o zaburzenia łaknienia oraz depresję. Wiadomo, że osoby otyłe mają różne problemy związane z zaakceptowaniem samego siebie. Często są dyskryminowane w przypadku zatrudnienia, płac i szans zawarcia związku małżeńskiego. U ludzi otyłych stwierdza się podwyższone ryzyko zgonu lub zwiększonej zachorowalności na poważne choroby. Na poniższej rycinie można prześledzić zależność pomiędzy wskaźnikiem masy ciała (BMI) a śmiertelnością. To prawda, że słyszy się o coraz powszechniejszym stosowaniu głodówek podczas odchudzania, ale nie jest to dobra metoda. Szczególnie, gdy osoba choruje na otyłość powikłaną współistniejącymi chorobami. Głodówka również nie zapewni utrzymania prawidłowej wagi. Bardzo często powoduje pogłębienie już istniejącego problemu, a na pewno u większości prowadzących głodówkę "na własną rękę" niedoborów składników bezwzględnie potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Czy podczas odchudzania, czy podczas prawidłowego żywienia powinno się zjadać regularnie od 5-7 posiłków dziennie. Błędem jest myślenie, że im rzadziej tym lepiej. Ponieważ jest to najlepsza droga do nadwagi i otyłości. Należy pamiętać również o tym, że cokolwiek jemy to jest to również posiłek np. jedno jabłko może być doskonałym posiłkiem (ok. 100 kcal - a ile składników odżywczych!). Zdecydowanie TAK!!! Ale trzeba pamiętać o bardzo ważnej informacji. Otóż im dłużej trwa nadwaga czy otyłość, prawdopodobieństwo staje się prawie 100%, że nadciśnienie czy cukrzyca, a często obie choroby łącznie wystąpią. Stan ten jest zależny od długości trwania otłuszczenia organizmu czyli zaburzonego stosunku masy tłuszczowej do beztłuszczowej na korzyść niestety tej pierwszej. Nie należy rezygnować z tego rodzaju węglowodanów. Natomiast należy zwrocić uwagę na pieczywo razowe, gruboziarniste czy makaron razowy, również dobrze byłoby stosować kasze np. gryczanna, ryż biały a jeszcze lepiej brązowy. Najzdrowszą zasadą jest różnorodność i umiar jeżeli chodzi o ilości spożywanych posiłków. Jest to dosyć powszechny problem. Czasem bardzo pomaga zmiana rodzaju surówki na np. surówkę z marchwi, selera i jabłka. Ważne również jest aby zwrócić uwagę na składniki surówki, może jest coś co można wyeliminować np. kiszona kapusta. Nota bena - kiszonka to nie surówka. Jeżeli to nie pomoże to zapraszam do dalszej korespondencji. Może nie jest to istotne aby dokładnie o tych godzinach, ale na pewno minimum 3 posiłki - lepiej 5-7 regularnie rozłożone w ciągu dnia co około 2-3 godziny. Posiłkiem jest to wszystko co znajdzie się w ustach. W prasie jest bardzo dużo reklam środków, które obiecują szybkie i skuteczne chudnięcie, a osoby, które najczęściej potrzebują konsultacji pozostają z nierozwiązanym nadal problemem. A jeżeli idzie o L-Karnitynę coraz więcej osób stosujących ten związek nie uzyskuje oczekiwanych rezultatów powiększając grono rozczarowanych. Obecnie jest mało prawdopodobne aby tylko ten jeden składnik był odpowiedzialny za otyłość. A z drugiej strony są preparaty farmakologiczne L-Karnityny (niedostępne w Polsce), które stosuje się w poważnych schorzeniach. I tak i nie. Jeżeli dieta jest prawidłowo ułożona to nie jest to konieczne, ale ważniejszym czynnikiem jest konieczna ocena stanu odżywienia chorego a tu potrzebna jest już pomoc lekarza, który podejmie się określenia, czego brakuje czy to w diecie czy w organizmie. Aby bezpiecznie schudnąć powinno się chudnąć w tempie od 2-4 kg miesięcznie. Jeżeli więcej kg w miesiącu to szybszy będzie tylko powrót do wagi poprzedniej, a nawet dojdzie do jej przekroczenia (efekt "jo-jo"). Bezpieczniejsze jest codzienne gimnastykowanie się w domu, basen czy rower, ponieważ chodzi tu raczej o wprowadzenie regularnego codziennego ruch niż 2 -3 razy wyjście na siłownię. Przy tej wadze siłownia nie jest przeciwwskazaniem pod warunkiem, że nie ma powodów zdrowotnych, które by nie pozwalały bezpiecznie trenować pod okiem trenera. Podstawowymi zasadami są: regularne jedzenie 5-7 posiłków dziennie, picie ok. 2 litrów płynów w tym woda mineralna niegazowana, oraz codzienne 20-30 minutowe różnorodne ćwiczenia. Tak, są zależne od wieku, wzrostu ale co jest bardzo istotne również od płci. Bardzo ważnym czynnikiem jest także fakt czy zgłaszany problem nadwagi, otyłości jest związany z dysproporcją masy beztłuszczowej i tłuszczowej - inaczej mówiąc czy dana osoba uprawiała w przeszłości wyczynowo sport. Tak, aby pozbyć się nadwagi kobieta powinna schudnąć ok. 12-15 kg, natomiast mężczyzna ok. 10-12 kg. Może spowodować tendencję do tycia, ale wydaje się, że jest to spowodowane raczej nawykiem sięgania po "coś". To "coś" to najczęściej słodycze. Poza tym dym tytoniowy i jego składniki są bardzo toksyczne dla organizmu i powodują wystąpienie wielu niedoborów, które to doprowadzają do poważnych zaburzeń w metabolizmie organizmu. Aby zapobiec tym problemom należałoby się zwrócić do lekarza specjalisty, który pomógłby je rozwiązać. Wczasy odchudzające najczęściej pozwalają na utratę ok. 2-5 kg (bywają oczywiście i większego stopnia ubytki wagi, ale nie rokuje to dobrze na przyszłość), natomiast nie zapewnią utrzymania tej wagi. W przypadku tak nadwagi jak i otyłości najbezpieczniejszym sposobem na zabezpieczenie się przed efektem jo-jo jest rozsądne gubienie wagi w warunkach życia codziennego. Bo przecież po utracie wagi będzie trzeba powrócić do zajęć codziennych!!! Tak podczas odchudzania jak i później, gdy przyjdzie czas na utrzymywanie wagi prawidłowej nie należy pić alkoholu, a jeżeli to z wyjątkowym umiarem. Gdy alkohol jest główną przyczyną nadwagi-otyłości to powinno się zupełnie zrezygnować z picia. To wszystko zależy czy jest pan w trakcie odchudzania czy pozbył się pan tego problemu i zależy panu obecnie na utrzymaniu właściwej wagi, a może jest pan osobą szczupłą? Generalnie lesze będzie piwo (0.5 l) niż drink, ponieważ cola + 50 g wódki będzie bardziej kaloryczna niż piwo. A tak naprawdę to te ilości nie powodują aż tak poważnych zaburzeń w organizmie. Znacznie większe problemy pojawiają się gdy alkoholu jest więcej i dieta wysokotłuszczowa pojawia się na stole. Z doświadczenia wielu specjalistów tej dziedziny wynika, że osoby które zaczynają się odchudzać same według przepisów z najróżniejszych gazet czy poradników doprowadzają do poważnych zaburzeń metabolicznych, spowolnienia podstawowej przemiany materii i w konsekwencji niemożności utrzymania wagi nawet na poziomie z przed okresu rozpoczęcia odchudzania. A ostatecznie zaczyna się tragedia dla tych osób, ponieważ tyją " z powietrza" jak mówią. |
||||||||
|
|
 |