Strona główna Encyklopedii Zdrowia
anatomia i fizjologiachoroby i objawy chorobowebadania

Co to jest menopauza? - Dlaczego kobiety przestają miesiączkować? - Kiedy zaczyna się przekwitanie? - Jakie są dolegliwości i objawy przekwitania? - Jakie są następstwa przekwitania? - Czy można zapobiec menopauzie? - Po co stosować HTZ (hormonalną terapię zastępczą)? - Czy hormonalna terapia zastępcza zwiększa ryzyko innych schorzeń? - Jak w praktyce wygląda stosowanie HTZ? - Czy można przyjmować HTZ i nie miesiączkować? - Czy są jakieś przeciwwskazania do stosowania HTZ? - Czy można stosować HTZ u kobiet chorych na cukrzycę? - Czy można stosować HTZ u kobiet chorych na nadciśnienie tętnicze? - Czy występują jakieś objawy niepożądane podczas stosowania HTZ? - Czy stosowanie HTZ może spowodować wzrost masy ciała? - Jak długo należy stosować HTZ?

opracowanie: dr n. med. Krystyna Suchecka-Rachoń
Specjalista chorób wewnętrznych i endokrynologii
Akademia Medyczna w Gdańsku
opublikowano - październik 2001, aktualizowano - sierpień 2002

Co dziś wiadomo o związku HTZ z chorobą wieńcową?

LLiczne obserwacje kliniczne wskazują na to, że przyjmowanie estrogenów tuż po menopauzie zmniejsza ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej, co zważywszy na jej rozpowszechnienie wśród kobiet, ma wielkie znaczenie. W prawdzie w ostatnich latach opublikowano wyniki dwóch badań, które wykazały iż stosowanie HTZ drogą doustną niesie za sobą nieznaczny wzrost ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych. W jednym z nich (badanie HERS) po zastosowaniu HTZ (skoniugowane estrogeny końskie wraz z octanem medroksyprogesteronu) u kobiet po przebytym zawale serca obserwowano zwiększoną śmiertelność w pierwszym roku ich stosowania. Korzystne efekty obserwowano dopiero w trzecim i czwartym roku. Trzeba jednak pamiętać, że były to kobiety starsze (średnia wieku 66 lat) ze znacznie zaawansowaną miażdżycą tętnic, którym podawano doustną HTZ. Ta droga podania zwiększyła produkcję czynników zwiększających krzepliwość krwi co doprowadziło do zwiększonej śmiertelności. Badanie to dowiodło, iż u kobiet z zaawansowaną miażdżycą, HTZ nie jest w stanie zahamować lub odwrócić zaawansowanego procesu chorobowego. Być może korzystniejsze byłoby zastosowanie u nich HTZ w formie przezskórnej.
Drugie badanie przeprowadzono na kobietach zdrowych w wieku od 50 do 79 roku życia (badanie WHI). Badanie, którego średni czas obserwacji miał wynosić 8.5 lat zostało przerwane po 5.2 roku z powodu wzrostu ryzyka zachorowania na raka sutka oraz powikłań zatorowo-zakrzepowych (chorobę niedokrwienną serca, udar, zator płucny) w grupie kobiet otrzymujących skoniugowane estrogeny końskie wraz z octanem medroksyprogesteronu drogą doustną. W tym jednak badaniu zapomniano o indywidualizacji HTZ. Wszystkie kobiety, bez względu na wiek, masę ciała, czas od ostatniej miesiączki, ogólny stan zdrowia, otrzymywały taki sam schemat leczenia co w praktyce jest niedopuszczalne. Lekarz zajmujący się leczeniem menopauzy, dopasowuje rodzaj terapii i drogę jej podania w zależności od wskazań, potrzeb i oczekiwań pacjentki, biorąc pod uwagę wszystkie „za i przeciw". Należy także zauważyć, że w badaniu WHI nie badano komfortu życia kobiet stosujących HTZ co także jest bardzo ważnym aspektem oceny jakiegokolwiek leczenia.

Co dziś wiadomo o związku hormonalnej terapii zastępczej z osteoporozą?

Długotrwała hormonalna terapia zastępcza zapobiega także rozwojowi osteoporozy. Do najgroźniejszych powikłań tego schorzenia należy złamanie szyjki kości udowej. Prowadzi ono do ograniczenia aktywności życiowej, kalectwa a nawet śmierci. Wyniki badania WHI wykazały, iż HTZ zmniejsza ryzyko tego złamania o 34%.

Czy stosowanie HTZ zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwory?

Do nowotworów złośliwych, których wzrost stymulowany jest przez estrogeny, należy rak sutka oraz rak błony śluzowej macicy. To właśnie obawa przed rakiem sutka, najczęściej występującym nowotworem u kobiet w Stanach Zjednoczonych, sprawia, że dyskusja wokół HTZ jest tam tak ożywiona. Przy rozważaniu korzyści i zagrożeń związanych z HTZ warto pamiętać, że najczęstszą przyczyną zgonów wśród kobiet są jednak choroby serca. Nowotwory znajdują się na drugim miejscu. Trzy najczęstsze to rak płuca, piersi i jelita grubego. Wyniki badania WHI dowiodły, że HTZ może zmniejszać ryzyko rozwoju raka jelita grubego o 37%.

Co wiadomo o związku HTZ z rakiem błony śluzowej macicy?

Wiadomo, że u kobiet przyjmujących same estrogeny, rak błony śluzowej macicy występuje ośmiokrotnie częściej w porównaniu do kobiet nie stosujących tego hormonu. Ale jednoczesne podawanie pochodnych progesteronu, innego hormonu jajnikowego, którego także brakuje po menopauzie, niweluje to ryzyko. Wykazano, że w przypadku stosowania estrogenów z pochodnymi progesteronu ryzyko to jest nawet mniejsze niż u kobiet nie przyjmujących hormonalnej terapii zastępczej (HTZ).

Co wiadomo o związku HTZ z zachorowaniem na raka piersi?

Z większości badań wynika, że leczenie prowadzone przez okres krótszy niż 5 lat nie powoduje znacząco częstszego występowania raka piersi. Po tym okresie ryzyko to narasta średnio o 2% rocznie. Interesujące jest, że mimo wzrostu częstości rozpoznawania raka sutka u kobiet przyjmujących HTZ nie obserwuje się zwiększenia śmiertelności z tego powodu. Można podejrzewać, że jest to efekt lepszej opieki i kontroli kobiet stosujących HTZ co daje możliwość szybszego wykrycia i całkowitego wyleczenia nowotworu.


>> Jak w praktyce wygląda stosowanie HTZ?

 
 

Strona główna | Anatomia | Choroby i objawy | Badania | Co nowego
Prasa | Internet | Książki | Wiadomości | Biuletyn NaZdroWie
Z Aptek | Forum | Czat | Szukaj | Mapa serwisu | O serwisie