Badanie dopplerowskie, nazywane również ultrasonografią dopplerowską lub po prostu Dopplerem, to nieinwazyjna metoda obrazowania pozwalająca ocenić przepływ krwi w naczyniach krwionośnych oraz w sercu. W przeciwieństwie do klasycznego USG nie pokazuje wyłącznie budowy tkanek, ale pozwala również sprawdzić, czy krew przepływa prawidłowo, w jakim kierunku się przemieszcza i czy nie występują zaburzenia świadczące o zwężeniu, niedrożności lub innych nieprawidłowościach naczyniowych.
Badanie to odgrywa bardzo ważną rolę w diagnostyce chorób układu krążenia, zaburzeń przepływu w tętnicach i żyłach, a także w ocenie zmian mogących prowadzić do niedokrwienia narządów i tkanek. Ultrasonografia dopplerowska jest szczególnie przydatna wtedy, gdy trzeba ocenić charakter przepływu krwi, wykryć przeszkodę w naczyniu, sprawdzić unaczynienie zmiany patologicznej albo ocenić stan krążenia w obrębie narządu przeszczepionego.
Badanie nazywane jest również: ULTRASONOGRAFIA DOPPLEROWSKA
Nazwa zwyczajowa: Doppler
Teoretyczne i techniczne podstawy badania
Metoda ta jest odmianą badania ultrasonograficznego opartą o tzw. zjawisko Dopplera. Zjawisko to polega na zmianie częstotliwości odbitej fali akustycznej od ruchomej przeszkody. Zbliżanie się przeszkody do źródła fali powoduje wzrost częstotliwości, a oddalanie – zmniejszenie częstotliwości odbitej fali. Różnica tych częstotliwości zwana jest przesunięciem dopplerowskim. Zjawisko to zostało wykorzystane w budowie specjalnych aparatów ultradźwiękowych, które umożliwiają ocenę przepływu krwi w naczyniach krwionośnych i sercu. Ultradźwięki odbite od poruszającej się masy krwinkowej powracają do sondy z inną niż wyjściowa częstotliwością. Różnica tych częstotliwości jest podstawą uzyskiwania obrazów dopplerowskich. Zmiana prędkości przepływu krwi rejestrowana jest w postaci fali ciągłej, fali pulsacyjnej lub prezentacji kolorowej.
Czemu służy badanie?
W ultrasonografii dopplerowskiej można ustalić, czy widoczna struktura anatomiczna jest naczyniem krwionośnym, czy istnieje w niej ruch krwi i jaki ma charakter – korkowy, laminarny czy burzliwy, jaki jest kierunek przepływu krwi. Można też tą metodą ocenić zmiany prędkości przepływu krwi w miejscu przeszkody wewnątrznaczyniowej czy przewężenia całego naczynia, przedstawić unaczynienie patologicznego guza oraz obliczyć ilościowe parametry przepływu krwi.
Wskazania do wykonania badania
- Zaburzenie krążenia obwodowych naczyń tętniczych i żylnych.
- Objawy neurologiczne sugerujące niedokrwienie ośrodkowego układu nerwowego.
- Stany kliniczne sugerujące przetoki naczyniowe.
- Tętniaki aorty i naczyń brzusznych.
- Ocena stanu krążenia narządów przeszczepionych.
- Ocena serca – wskazania omówiono w echokardiografii.
Badanie jest wykonywane na zlecenie lekarza
Sposób przygotowania do badania
Patrz: „Ultrasonografia”.
Badania poprzedzające
Bardzo często wcześniej wykonane jest tradycyjne badanie ultrasonograficzne.
Opis badania
Patrz: „Ultrasonografia”.
Informacje, które należy zgłosić wykonującemu badanie
Patrz: „Ultrasonografia”.
Jak należy zachowywać się po badaniu?
Nie ma specjalnych zaleceń.
Możliwe powikłania po badaniu
Patrz: „Ultrasonografia”.
Opracowano na podstawie:
dr n. med. Ryszard Hermann
lek. med. Maciej Hermann
Badania dopplerowskie
„Encyklopedia Badań Medycznych”
Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996