BADANIE NASIENIA
Badanie nazywane jest również: BADANIE SPERMY


TEORETYCZNE I TECHNICZNE PODSTAWY BADANIA
Badanie polega na ocenie plemników, wydzieliny prostaty i pęcherzyków nasiennych. Rutynowe badanie nasienia obejmuje:
  • ocenę właściwości fizykochemicznych i biofizycznych nasienia - objętość, szybkość upłynnienia nasienia;
  • ocenę mikroskopową plemników (tuż po uzyskaniu nasienia) - liczba plemników, rodzaj ruchu plemników, procent żywych plemników;
  • ocenę mikroskopową preparatu nasienia po specjalnym jego wybarwieniu - budowa plemników;
  • badania biochemiczne nasienia - stężenie fruktozy, cytrynianów, fosforanów, zużycie fruktozy w czasie.
W sytuacji, kiedy podejrzewa się infekcję bakteryjną jąder, wykonuje się również badanie bakteriologiczne nasienia.

CZEMU SŁUŻY BADANIE?
Ocena nasienia należy do podstawowych badań diagnostycznych mających na celu ustalenie przyczyn niemożności posiadania potomstwa. Niepłodność małżeńska w około 40% jest spowodowana wadą nasienia mężczyzny. Stąd badanie nasienia powinno zawsze poprzedzać decyzję partnerki o poddaniu się badaniom specjalistycznym z powodu niepłodności!

WSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA
  • Ustalenie przyczyny braku potomstwa.
  • Ustalenie ojcostwa.
BADANIA POPRZEDZAJACE
Nie ma bezwzględnej konieczności wykonywania wcześniej innych badań.

SPOSÓB PRZYGOTOWANIA DO BADANIA
Ze względu na to, że intensywne życie płciowe lub samogwałty (masturbacje) mogą prowadzić do okresowego obniżenia ilości dojrzałych plemników w nasieniu zaleca się wstrzemięźliwość płciową na 3-5 dni przed badaniem. Jeśli w dniu badania jest pobierana krew w celu wykonania innych badań, nasienie należy zawsze oddać po pobraniu krwi!

OPIS BADANIA
Wytrysk nasienia uzyskuje się poprzez samogwałt (ręczne drażnienie zewnętrznych narządów płciowych, w wyniku którego dochodzi do wytrysku). Należy uprzednio starannie umyć prącie wodą z mydłem. Nasienie (ejakulat) do badania musi pochodzić z jednego wytrysku - (pierwszego !) po okresie 3-5 dniowej wstrzemięźliwości płciowej. Oddaje się go bezpośrednio przed badaniem do czystego, suchego i jałowego szklanego naczynia (otrzymanego z laboratorium, gdzie wykonywana jest analiza nasienia). Naczynie, przed uzyskaniem nasienia, powinno być ogrzane do temperatury ciała człowieka, tj. 36,6°C (np. w dłoniach). Ważne jest, aby do naczynia pobrać całą objętość nasienia i natychmiast dostarczyć do laboratorium. W sytuacjach wyjątkowych dopuszcza się możliwość uzyskania nasienia po odbyciu z partnerką stosunku płciowego przerywanego. Nie zaleca się pobierania nasienia z prezerwatywy ze względu na substancje chemiczne działające plemnikobójczo.
W przypadku spornego ojcostwa nasienie oddawane jest w laboratorium pod kontrolą lekarza biegłego sądowego.
Wynik badania przekazywany jest w formie opisu.

INFORMACJE, KTÓRE NALEŻY ZGŁOSIĆ WYKONUJĄCEMU BADANIE

Przed badaniem
  • Częstość występowania wytrysków nasienia w okresie 3 miesięcy poprzedzających badanie. Rzadkie wytryski nasienia prowadzą do wzrostu ilości plemników nieprawidłowych lub obumarłych.
  • Sposób uzyskania nasienia.
  • Przebyte lub aktualne choroby - zwłaszcza zakaźne (świnka) lub przenoszone drogą płciową.
  • Urazy okolicy jąder.
  • Stosowanie używek.
  • Aktualnie, bądź długotrwale przyjmowane leki.
  • Narażenie na wysoką temperaturę, promieniowanie jonizujące, silne pole elektromagnetyczne, ultradźwięki lub silne drgania wynikające np. z wykonywanej pracy, czy też miejsca zamieszkania.
JAK NALEŻY ZACHOWYWAĆ SIĘ PO BADANIU?
Jeśli badanie nasienia nie wykazuje zmian patologicznych wystarczająca jest pojedyncza analiza nasienia. Kiedy stwierdza się nieprawidłowości w badanym nasieniu lub wykonuje się badanie dla ustalenia ojcostwa - badanie należy powtórzyć 2-3 krotnie. Badanie dla potwierdzenia nieprawidłowości nasienia jako przyczyny niepłodności powtarzane jest w odstępach 3-miesięcznych, bowiem okres dojrzewania plemników trwa około 3 miesięcy. Natomiast w celu ustalenia ojcostwa drugie badanie wykonuje się po 10 dniach, a trzecie po 30 dniach od daty pierwszego badania.

MOŻLIWE POWIKŁANIA PO BADANIU
Brak powikłań. Badanie może być powtarzane wielokrotnie.

<<< Powrót Opracowano na podstawie:
dr n. med. Leszek Kalinowski
lek. med. Maciej Jankowski
Badanie nasienia
"Encyklopedia Badań Medycznych"
Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996