Strona główna Encyklopedii Zdrowia
anatomia i fizjologiachoroby i objawy chorobowebadania

Niedożywienie - grupy ryzyka

Pobyt w szpitalu

Prawidłowe odżywianie, dostosowane do sytuacji stanu pacjenta stanowi bardzo ważny, ale wciąż niedoceniany element leczenia chorych. Wielu pacjentów przebywających w szpitalu nie otrzymuje diety wyrównującej niedobory składników odżywczych, co wiąże się z dalszą utratą masy ciała. Sytuacja taka jest niekorzystna dla pacjenta nie tylko ze względu na wydłużenie czasu pobytu w szpitalu, lecz także może mieć poważny wpływ na obniżenie efektywności leczenia.
Podstawową przyczyną niedożywienia w przypadku hospitalizacji jest choroba, i jej konsekwencje: zmniejszenie apetytu, trudności z przyjmowaniem, przeżuwaniem i połykaniem pokarmów. Ponadto trudności w przyjmowaniu pokarmu mogą być wywołane przez osłabienie mięśni czyli ograniczenie ruchomości i samodzielności pacjenta oraz kłopoty z oddychaniem.
Innymi niż sama choroba przyczynami niedożywienia szpitalnego jest niezbilansowana pod względem składników odżywczych dieta szpitalna i nieelastyczny czas podawania posiłków. Sztywne godziny posiłków powodują głodzenie tych, którzy w tym czasie przechodzą badania diagnostyczne. Sam fakt przebywania w szpitalu dodatkowo sprawia, ze wielu pacjentów traci zainteresowanie jedzeniem. Często z tego powodu całe porcje posiłków wracają do kuchni.

Kolejną przyczyna niedożywienia jest niezrozumienie ze strony personelu roli prawidłowego odżywiania chorych w procesie zdrowienia. Brak świadomości problemu niedożywienia i lekceważenie jego symptomów wpływa niekorzystnie na wyniki leczenia, powodując wzrost częstości zakażeń, upośledzając gojenie się ran operacyjnych, zwiększając częstość powikłań oraz w skrajnych przypadkach śmiertelność. Oprócz tego przedłuża okres pobytu pacjenta w szpitalu, zwiększa koszty jego leczenia i wydłuża okres rekonwalescencji.

Niedożywienie w szczególny sposób dotyka osoby cierpiące na choroby onkologiczne, neurologiczne oraz poddawane zabiegom operacyjnym


Choroby onkologiczne

Choroba nowotworowa oraz towarzysząca jej często niechęć do jedzenia powodują zużywanie zgromadzonych w ustroju rezerw energetycznych. W efekcie dochodzi do ogólnego osłabienia, a często nawet wyniszczenia organizmu, co bardzo obniża odporność osoby chorej i ujemnie wpływa na efekty leczenia. Obciążające organizm leczenie choroby nowotworowej nie powinno spychać prawidłowego żywienia na drugi plan. Zarówno lekarze jak i sami pacjenci często nie doceniają istotnego wpływu prawidłowej diety na przebieg choroby i ogólny stan pacjenta. Prawidłowy stan odżywienia jest jednym z warunków powodzenia w walce z nowotworem. Rezerwy energetyczne organizmu człowieka są ograniczone i nie uzupełni ich samo podawanie preparatów witaminowych. Należy zadbać o to, aby chory otrzymywał również wystarczającą ilość energii i składników odżywczych w odpowiednich proporcjach.

Stany okołooperacyjne

U około 30-50% ogółu chorych chirurgicznych poddawanych leczeniu operacyjnemu stwierdza się różnego stopnia niedożywienie, które w przebiegu katabolizmu pooperacyjnego ulega pogłębieniu. Znane są powszechnie następstwa niedoboru białka ustrojowego takie jak: upośledzenie gojenia ran, osłabienie odporności, a także niewydolność wielonarządowa, w konsekwencji prowadzące do wzrostu odsetka powikłań i śmiertelności pooperacyjnej. Dlatego też bardzo ważne jest zastosowanie odpowiedniej diety.
Leczenie żywieniowe drogą doustną lub przez zgłębnik powinno być prowadzone co najmniej do czasu, gdy chory jest w stanie spożyć drogą naturalną pokarm w ilości pokrywającej do 60% zapotrzebowania, co ma miejsce zwykle 10-15 dni po rozległych operacjach brzusznych.

Rekonwalescencja

Osłabienie organizmu podczas rekonwalescencji spowodowane jest przebiegiem samej choroby, jej leczeniem, brakiem ruchu lub zupełnym unieruchomieniem, przebyciem zabiegów chirurgicznych, urazem, infekcjami czy przewlekłym stosowaniem leków. Ponadto pacjent w czasie choroby i rekonwalescencji często nie ma apetytu lub spożywa mniej pokarmu z powodu koniecznych ograniczeń dietetycznych. Również leki mogą wpływać na odczucia smakowe, powodować nudności i niechęć do jedzenia. Efektem tego jest osłabienie, niedożywienie, a nawet wyniszczenie organizmu.

Niedożywiony, osłabiony organizm gorzej reaguje na leczenie, zaburzone jest wchłaniane i działanie leków. Taki stan z kolei obniża odporność rekonwalescenta i znacznie wydłuża czas powrotu do zdrowia.
Żywienie podczas rekonwalescencji powinno być tak skomponowane, aby dostarczać organizmowi składników odżywczych niezbędnych dla zaspokojenia potrzeb metabolicznych organizmu oraz energii potrzebnej do utrzymania, a w przypadku utraty wagi w wyniku choroby, do szybkiego przywrócenia prawidłowego ciężaru ciała.

Wieku podeszłym

Każda ostra choroba osób w wieku podeszłym może mieć bardziej skomplikowany przebieg niż u osób młodych. Dlatego w trakcie badań należy zwrócić szczególną uwagę na to, czy u pacjenta zauważalne są symptomy niedożywienia. Jest to istotne bo część objawów niedożywienia podobna jest do fizjologicznych objawów starości, min. zwiotczenie i suchość skóry, zwiotczenie mięśni, łamliwość włosów. Przyczyną niedożywienia osób w wieku podeszłym jest także mniejszy apetyt, jak również to że ze względu na problemy z samodzielnym przygotowaniem posiłków i ich spożywaniem nie są one w stanie jeść tego wszystkiego, co jadały wcześniej. Dodatkowo przyjmowanie leków może powodować hamowanie wchłaniania różnych składników odżywczych, co w długim okresie powoduje stały ich niedobór i w konsekwencji niedożywienie.

Niedożywienie - jak zapobiegać?

Należy zadbać o to, aby posiłki pacjenta były wysokokaloryczne, bogate w białko i składniki odżywcze. Jeśli skomponowanie takich posiłków dla pacjenta jest niemożliwe lub chory nie jest w stanie spożywać zwiększonych porcji, należy rozważyć uzupełnienie jadłospisu preparatami odżywczymi NUTRIDRINK. Więcej informacji na:
http://www.nutricia.com.pl/zywienie_produkty_marki.php?brand=ECN&grupa=DOUSTNE



Opracowano:   Listopad 2008
Aktualizowano:   Listopad 2008





 
 

Strona główna | Anatomia | Choroby i objawy | Badania | Co nowego
Prasa | Internet | Książki | Wiadomości | Biuletyn NaZdroWie
Z Aptek | Forum | Czat | Szukaj | Mapa serwisu | O serwisie